Tiểu đường không còn là một căn bệnh hiếm gặp mà đã trở thành một thách thức lớn với sức khỏe cộng đồng trên toàn cầu. Tại Việt Nam, số lượng người mắc tiểu đường đang gia tăng đáng kể mỗi năm. Sự thiếu hiểu biết và chủ quan trong chăm sóc sức khỏe khiến nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi đã có biến chứng nguy hiểm. Việc hiểu rõ về bệnh tiểu đường là điều cần thiết để chủ động phòng tránh và kiểm soát bệnh hiệu quả.
Bệnh tiểu đường là gì?
Tiểu đường, hay còn gọi là đái tháo đường, là một rối loạn chuyển hóa mãn tính khiến lượng đường trong máu luôn ở mức cao. Glucose trong máu là nguồn năng lượng chính cho tế bào, nhưng để glucose đi vào tế bào cần có insulin – hormone do tuyến tụy sản xuất. Khi cơ thể thiếu insulin hoặc insulin không hoạt động hiệu quả, glucose sẽ tích tụ trong máu, dẫn đến tiểu đường.
Phân loại bệnh tiểu đường
-
Tiểu đường type 1: Cơ thể không sản xuất insulin do tế bào beta trong tuyến tụy bị phá hủy. Bệnh thường xuất hiện ở người trẻ và cần tiêm insulin suốt đời.
-
Tiểu đường type 2: Cơ thể không sử dụng insulin hiệu quả (kháng insulin). Đây là loại phổ biến nhất và thường do lối sống không lành mạnh.
-
Tiểu đường thai kỳ: Xảy ra ở phụ nữ mang thai và có thể biến mất sau sinh, nhưng làm tăng nguy cơ bị tiểu đường type 2 sau này.
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ
-
Yếu tố di truyền
-
Chế độ ăn giàu tinh bột, chất béo
-
Thiếu vận động thể chất
-
Béo phì, đặc biệt là béo bụng
-
Căng thẳng kéo dài
-
Tuổi tác cao
Triệu chứng nhận biết
-
Đi tiểu nhiều, khát nước liên tục
-
Đói nhanh và ăn nhiều nhưng vẫn sút cân
-
Mệt mỏi, mờ mắt, vết thương lâu lành
-
Ngứa ngáy vùng da, tê bì chân tay
Biến chứng nguy hiểm
Tiểu đường không kiểm soát tốt dễ dẫn đến các biến chứng:
-
Bệnh tim mạch, đột quỵ
-
Tổn thương thận, suy thận
-
Mù lòa do tổn thương mắt
-
Loét chân, nhiễm trùng, hoại tử
-
Tổn thương thần kinh
Cách điều trị và kiểm soát
-
Thay đổi lối sống: ăn uống hợp lý, giảm cân, tăng cường vận động
-
Dùng thuốc: uống thuốc hạ đường huyết hoặc tiêm insulin theo chỉ định
-
Theo dõi định kỳ: kiểm tra đường huyết, mỡ máu, huyết áp
Phòng ngừa tiểu đường
-
Ăn nhiều rau, giảm đường và chất béo
-
Tập thể dục đều đặn
-
Duy trì cân nặng lý tưởng
-
Kiểm tra sức khỏe định kỳ
Tiểu đường có thể kiểm soát và phòng ngừa nếu chúng ta hiểu rõ và có kế hoạch chăm sóc sức khỏe khoa học. Đừng để bệnh tiến triển mới hành động, hãy chủ động từ hôm nay.